Բնակարանային ֆինանսավորում
Հետադարձ հիփոթեքը Հայաստանում՝ 2027-ից․ ով կարող է օգտվել և ինչ է լինում բնակարանին
Նոր օրենքը կենսաթոշակային տարիքի սեփականատիրոջը թույլ կտա իր տանը շարունակել ապրել և դրա գրավով գումար ստանալ, սակայն պարտքը կուտակվում է, իսկ բանկային ծառայությունները դեռ չեն գործարկվել։
Բովանդակություն
Կարճ պատասխանը
Հետադարձ հիփոթեքի դեպքում օրենքով սահմանված տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակի տարիքի հասած սեփականատերը բանկից կամ վարկային կազմակերպությունից ստանում է ամսական կամ նպատակային գումար՝ իր բնակարանը, բնակելի տունը, այգետնակը կամ ամառանոցը գրավ դնելով։ Նա շարունակում է լինել սեփականատեր և օգտվել գույքից։
Սա գույքի անվճար դիմաց գումար չէ։ Տրված գումարն ու հաստատուն տոկոսները կուտակվում են մինչև պայմանագրի դադարումը։ Մահվանից հետո ժառանգները վեց ամիս ունեն պարտքը մարելու և գույքը պահելու համար, իսկ չմարելու դեպքում գրավադրված գույքը կարող է իրացվել։
Ինչ է փոխվում
Սեփականատերը գումար է ստանում՝ չվաճառելով տունը
Բանկը կամ վարկային կազմակերպությունը հատուկ հաշվով տրամադրում է ամսական վճարումներ կամ պայմանագրով նշված նպատակի համար գումար, իսկ սեփականատերը պահպանում է գույքի նկատմամբ սեփականության և օգտագործման իրավունքը։
Գույքը դառնում է պարտքի ապահովում
Բնակարանը, բնակելի տունը, այգետնակը կամ ամառանոցը ծանրաբեռնվում է հետադարձ հիփոթեքով։ Պայմանագիրը նոտարական վավերացման և պետական գրանցման ենթակա է։
Տոկոսները ընթացիկ վճարումներով չեն մարվում
Տոկոսադրույքը հաստատուն է և սահմանափակված օրենքի բանաձևով, բայց տոկոսները կուտակվում են պայմանագրի ամբողջ ընթացքում՝ մինչև դադարման հիմքի առաջանալը։
Սահմանվել են պաշտպանության պարտադիր միջոցներ
Նախքան ստորագրելը պահանջվում են գնահատում, ապահովագրություն և առնվազն տաս օր առաջ հասկանալի լեզվով խորհրդատվություն։ Բանկը տարեկան հաշվետվություն է տրամադրում պարտքի մնացորդի մասին։
Ամսական վճարների հարկային կարգավորումը հստակեցվել է
Ուղեկից հարկային օրենքով հետադարձ հիփոթեքի ամսական վճարները 2027 թվականի հունվարի 1-ից ազատվում են եկամտային հարկից։
Ում է վերաբերում այս փոփոխությունը
Ում է դա վերաբերում
- Անձը, որը հասել է օրենքով սահմանված տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակի տարիքին և սեփականության իրավունքով ունի համապատասխան գույք։
- Բնակարանի, բնակելի տան, այգետնակի կամ ամառանոցի սեփականատերը, երբ գույքը պայմանագիր կնքելիս ծանրաբեռնված չէ երրորդ անձանց իրավունքներով։
- Սեփականատիրոջ ժառանգները, քանի որ նրանց ընտրությունից է կախված՝ պարտքը կմարվի և գույքը կպահպանվի, թե գույքը կիրացվի։
Ում չի վերաբերում
- Կենսաթոշակային տարիքի դեռ չհասած սեփականատերերը։
- Այլ անձանց իրավունքներով ծանրաբեռնված գույքը՝ առանց այդ ծանրաբեռնվածությունները նախապես վերացնելու։
- Վարձակալը կամ գույքում բնակվող, բայց սեփականության իրավունք չունեցող անձը։
- Բոլոր բանկերի հաճախորդները ինքնաբերաբար․ յուրաքանչյուր վարկատու ինքն է որոշելու՝ առաջարկել արդյոք նման պրոդուկտ։
Գործնական ժամանակագրություն
- Հաստատված
Օրենքն ընդունվել է
Ազգային ժողովն ընդունել է Քաղաքացիական օրենսգրքում հետադարձ հիփոթեքի նոր ինստիտուտը սահմանող փոփոխությունները։
- Հաստատված
Օրենքը պաշտոնապես հրապարակվել է
ՀՕ-321-Ն օրենքը ստորագրվել է հուլիսի 16-ին և հրապարակվել հաջորդ օրը։
- Դեռ չի կատարվել
Օրենքն ուժի մեջ է մտնում
Այս ամսաթիվը իրավական մեկնարկն է, բայց այն չի երաշխավորում, որ նույն օրը որևէ բանկ արդեն պատրաստ պրոդուկտ կունենա։
- ԿԲ կանոններից և բանկերի որոշումներից հետոԴեռ չի կատարվել
Կհայտնվեն առաջին առաջարկները
Կենտրոնական բանկը պետք է սահմանի հատուկ հաշվի մեխանիզմը, իսկ բանկերն ու վարկային կազմակերպությունները՝ մշակեն և առաջարկեն իրենց պայմանները։
Ռիսկերը և պայմանագրի դադարման հիմքերը
Պարտքը ժամանակի ընթացքում մեծանում է
Սեփականատերը ստանում է գումար, իսկ մայր գումարի վրա հաշվարկվող տոկոսները կուտակվում են մինչև պայմանագրի դադարումը։ Հետևաբար գույքից սեփականատիրոջը կամ ժառանգներին մնացող բաժինը կարող է նվազել։
Պայմանագիրը կարող է դադարել մի քանի հիմքով
Հիմքերն են սեփականատիրոջ մահը, գույքի օտարումը, այլ վայրում մշտական բնակություն հաստատելը՝ օրենքով նախատեսված հաստատմամբ, կամ գոյացած պարտավորության ամբողջական մարումը։
Ժառանգները պետք է որոշում կայացնեն վեց ամսում
Մահվանից հետո նրանք կարող են ամբողջությամբ մարել պարտքը և ձեռք բերել գույքը։ Եթե դա չարվի, վարկատուն օրենքով նախատեսված կարգով իրացնում է գրավադրված գույքը։
Պատասխանատվությունը սահմանափակված է գույքի իրացման գումարով
Սեփականատիրոջ կամ ժառանգների պարտավորությունը չի կարող գերազանցել գույքի վաճառքից ստացված գումարը։ Պարտքից ավել մնացորդը վերադարձվում է սեփականատիրոջը կամ ժառանգներին, իսկ պակասը նրանց այլ գույքից չի բռնագանձվում։
Ինչ կարող եք անել հիմա
- Սպասեք Կենտրոնական բանկի կիրառական կանոններին և բանկերի փաստացի առաջարկներին․ միայն օրենքի ընդունումը դեռ ծառայություն չի ստեղծում։
- Նախապես ստուգեք սեփականության վկայականը և գույքի նկատմամբ առկա բոլոր իրավունքներն ու սահմանափակումները։
- Ընտանիքի և հավանական ժառանգների հետ քննարկեք, թե ինչ է լինելու գույքի և կուտակվող պարտքի հետ երկարաժամկետ հեռանկարում։
- Ապագա առաջարկները համեմատելիս դիտեք ոչ միայն ամսական վճարը, այլև տոկոսադրույքը, գնահատման ու ապահովագրության ծախսերը և կանխատեսվող ընդհանուր պարտքը։
- Ստորագրելուց առաջ օգտվեք օրենքով նախատեսված խորհրդատվությունից և անհրաժեշտության դեպքում անկախ իրավաբանական ու ֆինանսական խորհրդից։
Ինչը դեռ պարզ չէ
- Կենտրոնական բանկի հատուկ հաշվի վերջնական տեխնիկական կարգը։
- Որ բանկերն ու վարկային կազմակերպությունները կառաջարկեն հետադարձ հիփոթեք։
- Առաջարկների փաստացի տոկոսադրույքները, վճարները, նվազագույն գույքային պահանջները և գործարկման օրերը։
Պաշտոնական աղբյուրները
Առաջնային աղբյուրը փաստաթղթի տեքստն է։ Կասկածի դեպքում կարդացեք բնագիրը։
