Երևանի զարգացման թրեքերի բաժին
Աջափնյակի մետրոյի կայարան (Երևանի մետրոյի 11-րդը)
Հաստատված, մինչշինարարական փուլՆոր կայարանը Հրազդանի ձախ ափը կկապի քաղաքի կենտրոնին. գնացքները «Բարեկամություն» կայարանից կանցնեն թունելներով և կիրճի վրայով կամրջով։ Արևմտյան Երևանում անշարժ գույքի գների վրա ոչ մի այլ ենթակառուցվածքային ծրագիր այդքան մեծ ազդեցություն ունենալ չի կարող։
Վերջին թարմացումը:
Ինչ փուլում է այսօր
Նախագիծը պատրաստ է, և թղթի վրա բոլոր անհրաժեշտ հաստատումներն ստացել է։ Պետական համալիր փորձաքննությունն այն անցել է 2025 թվականի հունիսի 9-ին, 107.3 մլրդ դրամի ծրագրին ֆինանսների նախարարությունը դրական եզրակացություն է տվել 2026-ի ապրիլի 20-ին, իսկ Հանրային ներդրումների կոմիտեն այն հաստատել է հուլիսի 1-ին։ Սեպտեմբերին վարչապետն ասաց, որ լավագույն գործընկերը կարող է լինել Ռուսաստանը, իսկ քաղաքապետը հայտնեց, որ քաղաքապետարանն արդեն ունի ծրագիրը կառավարող ընկերությունների նախնական ցանկ։ Հոկտեմբերին հանրային լսումներ անցկացվեցին այն որոշման նախագծի շուրջ, առանց որի հողերի օտարում չի կարող սկսվել։ Շինարարություն դեռ չկա։ Կառավարությունը օտարման որոշումը չի ընդունել, տեխնիկական հսկողության և շինարարության մրցույթներ չեն հայտարարվել, չկան ո՛չ կապալառու, ո՛չ էլ հաստատված ֆինանսավորում։ Քաղաքապետարանն այժմ ծրագրում է շինարարությունը փուլերով սկսել 2027-ին։ Նախկինում հայտարարված առնվազն չորս ժամկետ արդեն խախտվել է, իսկ 2027-ի ժամկետը դեռ որևէ պարտավորությամբ ամրագրված չէ։
Ինչպես է կազմվում այս էջը
Ժամանակագրության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր կետ հղված է թվագրված, հրապարակված աղբյուրի՝ կառավարության որոշման, քաղաքապետարանի պաշտոնական հաղորդագրության, ստորագրված պայմանագրի, ավարտված մրցույթի, դատական ակտի կամ փաստն արձանագրող վստահելի լրատվամիջոցի հրապարակման։ Խոստումները, մտադրություններն ու ապագա ժամկետների մասին հայտարարությունները ժամանակագրության մեջ չեն մտնում. դրանք առանձին ներկայացված են «Ինչին հետևել հաջորդիվ» բաժնում։
Հաստատված իրադարձություններ
Կառավարությունը կայարանի նախագծման համար 1.1 մլրդ դրամ է հատկացնում
Կառավարությունը նախագծանախահաշվային աշխատանքների համար հատկացրեց 1.1 մլրդ դրամ. նախագծման ամբողջ արժեքը 1.848 մլրդ դրամ է։ 1980-ականների խորհրդային նախագծի համեմատ կայարանը տեղափոխվեց 120–140 մետր՝ Հալաբյան և Աբելյան փողոցների խաչմերուկ։ Գծի երկարությունն այն ժամանակ նշվում էր մոտ 1.5 կմ, շինարարության տևողությունը՝ 48 ամիս։
Աղբյուրներ:Epress.amՆախագծային փաթեթը հանձնվել է և ուղարկվել համալիր փորձաքննության
Քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանի խոսքով՝ կապալառուն հանձնել է նախագծային ամբողջական փաթեթը, որն այժմ համալիր փորձաքննության մեջ է, և հաջորդ տարի քաղաքը պետք է պատրաստ լինի սկսել շինարարությունը։
Աղբյուրներ:1lurer.am (Armenian Public TV)Նախագիծն անցնում է պետական համալիր փորձաքննությունը
Քաղաքապետարանը հայտնեց, որ 11-րդ կայարանի նախագծային փաթեթն անցել է պետական համալիր փորձաքննությունը։ Հաջորդ քայլերը, ըստ քաղաքապետարանի, ամբողջական ֆինանսավորման հաստատումն է, ազդեցության գոտում գույքի օտարումն ու վերաբնակեցումը և շինարարական մրցույթի նախապատրաստումը։
Նախագծումն ավարտված է, մրցույթը կանցկացվի երեք լոտով
Ավինյանն ասաց, որ նախագծման փուլն ավարտված է, իսկ մրցույթը կբաժանվի երեք մասի՝ «Բարեկամություն» կայարանից մինչև Հրազդանի կիրճ ընկած հատվածը, կիրճի վրայով անցնող կամուրջը և թունելն ու բուն կայարանը։
Աղբյուրներ:ARKA News Agency2025-ի բյուջեում կայարանի հատկացումը 9.6-ից իջեցվում է 1.4 մլրդ դրամի
Ավինյանը հաստատեց, որ 2025-ին կայարանի համար քաղաքային բյուջեով նախատեսված 9.6 մլրդ դրամը կրճատվել է մինչև 1.4 մլրդ, և ազատված գումարի մի մասով գնվել է 45 նոր տրոլեյբուս։ 2026-ի բյուջեում, նրա խոսքով, կայարանի համար նախատեսված է 2 մլրդ դրամ։
Քաղաքապետարանի պաշտոնյան պնդում է, որ նախագծման պայմանագիրը վճարվել է ամբողջությամբ, թեև կատարվել է մասամբ
Քաղաքապետարանի ներդրումային ծրագրերի գրասենյակում տրանսպորտի և մետրոպոլիտենի ծրագրերի պատասխանատու Տիգրան Մուշեղյանը հրապարակավ հայտարարեց, որ նախագծողն ավարտել է «Նախագիծ» փուլը, իսկ «Աշխատանքային փաստաթղթեր» փուլը՝ ոչ։ Մինչդեռ երկու փուլն էլ ներառող 1.848 մլրդ դրամի պայմանագիրը, նրա խոսքով, վճարվել է ամբողջությամբ։
Աղբյուրներ:HetqՔաղաքապետարանը շինարարության համար նախատեսում է 2026–2031 թվականները և 98 մլրդ դրամ
Քաղաքապետարանում կայացած խորհրդակցությունից հետո հայտնվեց, որ շինմոնտաժային աշխատանքները կիրականացվեն 2026–2031 թվականներին և կարժենան 98 մլրդ դրամ։ Ֆինանսավորումը նախատեսվում էր պետբյուջեից՝ առանց միջազգային վարկերի, իսկ ծրագիրը պետք է կառավարվեր FIDIC ստանդարտներով։ 2026-ի հուլիսին ֆինանսավորման այս մոտեցումը փոխվեց։
Աղբյուրներ:VerelqՀաղորդվում է նախագծի գնման կապակցությամբ քրեական վարույթի մասին
Hetq-ը գրեց, որ Քննչական կոմիտեն նախագծի պատվիրման և գնման կապակցությամբ քրեական վարույթ է սկսել պաշտոնեական անփութության հատկանիշներով (Քրեական օրենսգրքի 446-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Ըստ հրապարակման՝ փաստաթղթերը թերի էին, բայց վճարվել էին ամբողջությամբ։ Կասկածյալ չի նշվել, իսկ ամսաթիվը հրապարակման օրն է։
Աղբյուրներ:HetqՔաղաքապետարան. շինարարական մրցույթը կարող է հետաձգվել մինչև 2027-ը
Քաղաքապետի առաջին տեղակալ Արմեն Փամբուխչյանն ասաց, որ շինարարական մրցույթը «կարող է հայտարարվել այս կամ հաջորդ տարի»։ Նրա խոսքով՝ բոլոր գնահատումներն ավարտված են, բայց նախապատրաստական փուլը սպասվածից երկար է ձգվել։
Աղբյուրներ:ARKA News AgencyԿայարանին հարակից տարածքի ներդրումային մրցույթում նախաորակավորում է անցել 7 դիմորդից 2-ը
Ապագա կայարանին հարակից հողամասում ներդրումային ծրագրի երկփուլ մրցույթի նախաորակավորմանը դիմել էր 7 տեղական և միջազգային ընկերություն, որակավորվեց 2-ը։ Նրանք մինչև 2026-ի մարտի 3-ը պետք է ներկայացնեին էսքիզային առաջարկներ և տեխնիկատնտեսական հիմնավորումներ։
Աղբյուրներ:AravotՊատրաստ է FIDIC տրամաբանությամբ տեխնիկական հսկողության տեխնիկական առաջադրանքը
Քաղաքապետի խորհրդական Անետա Բաբայանը հայտնեց, որ շինարարական հսկողության տեխնիկական բնութագիրը պատրաստ է և ուղարկվում է իրավական փորձաքննության։ Այն գրված է FIDIC-ի տրամաբանությամբ, այսինքն՝ հսկողն իրականացնելու է նաև ինժեների և պայմանագրի կառավարչի գործառույթներ։
Աղբյուրներ:ArmenpressՇրջանառվում է մոտ 4 հեկտարը հանրության գերակա շահ ճանաչելու որոշման նախագիծ
Շրջանառության մեջ դրված կառավարության որոշման նախագիծը վերաբերում է 41,130.3 քմ տարածքին և 31 գույքային միավորի՝ բնակելի շենքեր, տեխնոպարկ, արտադրական տարածքներ և հողամասեր։ Դրանց ձեռքբերումը գնահատված է 9.6 մլրդ դրամ։ Նույն փաստաթղթերում գծի երկարությունը 1,500 մ է, կամրջինը՝ մոտ 210 մ, իրականացման ժամկետը՝ 57 ամիս, իսկ փուլերով կառուցելու դեպքում՝ 81։ Որոշումն ընդունված չէ։
Աղբյուրներ:HetqԾրագիրը գնահատվում է 107.3 մլրդ դրամ, ֆինանսների նախարարությունը տալիս է դրական եզրակացություն
Քաղաքապետի խորհրդականի խոսքով՝ ներդրումային ծրագրի տնտեսական արժեքը 107.3 մլրդ դրամ է (մոտ 287.4 մլն դոլար), ներքին տնտեսական եկամտաբերությունը՝ 15.3%։ Ծրագիրն արդեն ստացել է ֆինանսների նախարարության դրական եզրակացությունը և սպասում է Ներդրումների կոմիտեի նիստին։
Աղբյուրներ:Novosti-ArmeniaՓաշինյան. պետք է «վերջապես սկսել» շինարարությունը՝ հսկողության մրցույթից
Կառավարության նիստում վարչապետն ասաց, որ շատ կարևոր է վերջապես սկսել կայարանի շինարարությունը, և քաղաքապետարանին հանձնարարեց նախ հայտարարել տեխնիկական հսկողություն ներգրավելու մրցույթ, ապա անցնել հաջորդ փուլերին։
Աղբյուրներ:ARKA News AgencyՀանրային ներդրումների կոմիտեն հաստատում է կայարանի կառուցման ծրագիրը
Վարչապետի նախագահությամբ կայացած Հանրային ներդրումների կոմիտեի 8-րդ նիստում հաստատվեց չորս ծրագիր, այդ թվում՝ Աջափնյակ կայարանի կառուցումը և Երևանի մետրոպոլիտենի արդիականացումը։
Աղբյուրներ:HetqՔաղաքապետ. հաստատված ծրագրերից կայարանինն ամենահասունն է, ֆինանսավորման որոշումը՝ մեկ-երկու ամսում
Ավինյանի խոսքով՝ 650 մլն դոլար ընդհանուր բյուջեով հաստատված երեք ենթակառուցվածքային ծրագրերից կայարանինն ամենահասունն է. նախագծային և բյուջետային փաստաթղթերն ամբողջական են։ Միջազգային ֆինանսական գործընկերների հետ առաջ գնալու որոշումը, նրա խոսքով, պետք է կայացվի մեկ-երկու ամսում։
Աղբյուրներ:AravotՓաշինյան. Ռուսաստանի հետ քննարկում ենք կայարանի կառուցմանը նրա մասնակցությունը
Կառավարության նիստից հետո Փաշինյանը լրագրողներին ասաց, որ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ քննարկում է կայարանի կառուցմանը ռուսական կողմի մասնակցության հնարավորությունը, քանի որ այդ ոլորտում Ռուսաստանը մեծ փորձ ունի։ Աջափնյակը, նրա խոսքով, մետրոյի զարգացման նոր փուլի սկիզբն է։ Նախատեսվում է առնվազն չորս նոր կայարան. գիծը Աջափնյակից Ակադեմիական քաղաքով կհասնի «Չարբախ», և հնարավոր կլինի շրջանաձև երթևեկություն։ Համաձայնագրի, պայմանների կամ ֆինանսավորման մասին ոչինչ չհայտարարվեց։
Աղբյուրներ:ArmenpressԱվինյան. ծրագրի կառավարչի համար կա ընկերությունների նախնական ցանկ, դիտարկվել են նաև ռուսական ընկերություններ
Ավինյանը լրագրողներին ասաց, որ քաղաքապետարանն ունի ընկերությունների նախնական ցանկ, որոնց հրավեր է ուղարկվելու, որպեսզի մրցութային տրամաբանությամբ ընտրվի ծրագրի կառավարիչը։ Նախ անհրաժեշտ են նախագծի կառավարիչ և իր ինժեներներով տեխնիկական վերահսկողություն, և միայն դրանից հետո՝ բուն մետրոյի կառուցողը, որի մասով, նրա խոսքով, քաղաքն ունի «որոշակի պատկերացումներ»։ Ռուսական կողմի հետ քննարկումների մասին հարցին քաղաքապետը պատասխանեց, որ կա առաջընթաց, կա քննարկում։ Նա հաստատեց, որ դիտարկվել են նաև ռուսական ընկերություններ, իսկ թե որը կընտրվի, «ցույց կտա կյանքը»։ Ժամկետներ չնշվեցին։
Փաշինյան. լավագույն գործընկերը կարող է լինել Ռուսաստանը, Հայաստանում մետրո կառուցող ընկերություն չկա
Boon TV-ին տված հարցազրույցում Փաշինյանն ասաց, որ կառավարության վերլուծությամբ լավագույն գործընկերը կարող է լինել Ռուսաստանը՝ հաշվի առնելով այն պարամետրերը, որոնցով նախագծվում և ժամանակին կառուցվել է Երևանի մետրոն։ «Այսօր Հայաստանում չկա ընկերություն», որին կարելի լինի մրցույթով մետրոյի կառուցում վստահել, ասաց նա։ Ռուսաստանի հետ համագործակցությունը դժվարությունները կհասցնի նվազագույնի, թեև ամբողջությամբ չի վերացնի։ Համաձայնագիր, կապալառու կամ ֆինանսավորման պայմաններ չհայտարարվեցին։
Կայացել է հանրային լսում՝ հանրության գերակա շահ ճանաչելու որոշման նախագծի շուրջ
Քաղաքապետարանը հանրային լսումը նշանակեց հոկտեմբերի 12-ին՝ Արգիշտի 1 հասցեի մասնաշենքում։ Ազդակիր սեփականատերերին, գույքային իրավունք ունեցողներին և այլ շահագրգիռ անձանց պետք է ներկայացվեին ներդրումային ծրագիրը, հետագա ընթացակարգերը և փոխհատուցման կարգը։ Գրավոր դիմումներն ընդունվում էին մինչև հոկտեմբերի 9-ը։ Հոկտեմբերի 19-ին քաղաքապետարանը հայտնեց, որ նախագիծն անցել է ներպետական շրջանառություն, և լսումները կայացել են։ Այդ օրվա դրությամբ կառավարությունը որոշումը դեռ չէր ընդունել։
Քաղաքապետարանն այժմ նախատեսում է շինարարությունը փուլերով սկսել 2027-ին
Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան՝ քաղաքապետարանը հայտնեց, որ ներկա պլանավորմամբ շինարարությունը փուլերով կմեկնարկի 2027 թվականին։ Բուն մեկնարկի հստակ ժամկետը կախված է օտարման և մրցութային գործընթացներից։ Քաղաքապետարանն ակնկալում է, որ մինչև 2026-ի ավարտը կառավարությունը կընդունի հանրության գերակա շահ ճանաչելու որոշումը, և կմեկնարկեն հողերի օտարման աշխատանքները։ Պաշտոնական մրցույթներից առաջ կսկսվեն միջազգային շուկայի ներգրավման գործընթացները։ Շինարարությունը սկզբում պետք է սկսվեր 2024-ին։
Ինչին հետևել հաջորդիվ (դեռ հաստատված չէ)
- Կառավարության որոշումը հանրության գերակա շահ ճանաչելու մասին։ Քաղաքապետարանն այն սպասում է մինչև 2026-ի ավարտը, և մինչ որոշման ընդունումը հողերի օտարում սկսել հնարավոր չէ։
- Ռուսաստանի հետ ստորագրված համաձայնագիր կայարանի կառուցման կամ ֆինանսավորման վերաբերյալ։ Առայժմ միայն հայտարարություններ են հնչել։ Հուլիսի 6-ին քաղաքապետն ասել էր, որ միջազգային ֆինանսական գործընկերների հարցով որոշումը կկայացվի մեկ-երկու ամսում, սակայն այդպիսի որոշում չի հայտարարվել։
- Քաղաքապետարանի նախնական ցանկի ընկերություններին ուղղված հրավերները՝ ծրագրի կառավարչի և տեխնիկական հսկողության ընտրության համար, ինչպես նաև միջազգային շուկայի ներգրավման գործընթացը, որը, քաղաքապետարանի խոսքով, կմեկնարկի պաշտոնական մրցույթներից առաջ։
- Շինարարական մրցույթը և կապալառուի անունը։ 2027-ի մեկնարկը կախված է երկուսից էլ։
- Կայարանի հարևանությամբ բիզնես կենտրոնի մրցույթի հաղթողը։ Նախաորակավորումն ավարտվել է 2026-ի փետրվարին, արդյունքը դեռ չի հրապարակվել։
Այս էջը գրանցում է ենթակառուցվածքային փաստերը, ոչ թե գների կանխատեսում։ Ենթակառուցվածքային ծրագրերը կարող են ձգձգվել, փոխել ծավալը կամ չեղարկվել, իսկ հաստատված իրադարձությունը երաշխիք չէ, որ տվյալ շրջանում գները կաճեն։
