Երևանի զարգացման թրեքերի բաժին
«Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» (WTC Yerevan)
Հաստատված, մինչշինարարական փուլ«Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան»-ը (WTC Yerevan) գրասենյակներով, հյուրանոցով և խանութներով երկաշտարակ համալիր է, որը նախատեսվում է կառուցել Կենտրոնում՝ Սարյան 22 հասցեում, «Հայփոստ»-ի նախկին գլխավոր գրասենյակի և գլխավոր փոստատան տեղում։ Ծրագրի մեջ մտնում է նաև Կոնդ պատմական թաղամասի հյուսիսային եզրին գտնվող մոտ 13,200 քմ հարակից տարածք։ Ծրագիրն իրականացնում են «Ռենշին» կառուցապատողը, «Հայփոստ»-ը և պետությունը։ 2026 թվականի հոկտեմբերին այն ներկայացվեց Foster + Partners-ի նախագծով և 470 մլն ԱՄՆ դոլարի հայտարարված ներդրմամբ. կառուցապատողի տվյալներով՝ աշտարակները կունենան 200 և 224 մետր բարձրություն։
Վերջին թարմացումը:

Հիմնական փաստեր
- Գտնվելու վայրը
- Սարյան 22 + Կոնդի հյուսիսային եզրի ≈13,200 քմ, Կենտրոն
- Բաժնետերերը (վարչապետի աշխատակազմ, 2026 թ. հոկտեմբեր)
- «Ռենշին»՝ 56%, «Հայփոստ»՝ 25%, ՀՀ՝ 19%
- Հայտարարված ներդրումը
- 470 մլն ԱՄՆ դոլար (2023 թ. ծրագրում՝ ≈212 մլն)
- Նախատեսվող աշտարակները
- 200 մ և 224 մ (կառուցապատողի տվյալներով)
- Գործընկերները
- Foster + Partners (նախագիծ), Colliers (ծրագրի կառավարում), Hyatt (հյուրանոց)
- Ծրագրի վերջնաժամկետը
- 2029 թ. դեկտեմբերի 31 (դատական վեճերի դեպքում կարող է երկարաձգվել)
Ինչ փուլում է այսօր
Ծրագիրը հաստատված է, տարածքում աշխատանքներ են սկսվել, բայց աշտարակների շինարարություն դեռ չկա։ 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ի դրությամբ 2023 թվականին 1529-Ա որոշմամբ հաստատված ծրագիրն ունի գրանցված ծրագրային ընկերություն և Foster + Partners-ի նախագիծ, որը ներկայացվեց հոկտեմբերի 10-ին։ Կոնդի հարակից տարածքի նկատմամբ գործում է հանրության գերակա շահ ճանաչող 999-Ն որոշումը (ուժի մեջ է 2024 թվականի հուլիսի 8-ից), իսկ վարչապետի աշխատակազմը հայտնում է, որ Սարյան 22-ում «Հայփոստ»-ի նախկին շենքի ապամոնտաժումը մեկնարկել է։ Աշտարակների համար հրապարակված շինարարության թույլտվություն, շինարարական կապալառու, ավարտի պաշտոնական ժամկետ կամ ֆինանսավորման ամրագրված գումար մենք չենք գտել. UK Export Finance-ի հետ ստորագրվածը հուշագիր է։ Կոնդում ընկերությունը գույքեր ձեռք բերելու համար 27 քաղաքացիական հայց է ներկայացրել։ Սեփականատերերն էլ իրենց հայցերն են ներկայացրել և 999-Ն որոշումը վիճարկել Վարչական դատարանում։ Փոստատան հետևում գտնվող երկու գույք ընկերությանն է անցել դատարանի հաստատած հաշտության համաձայնություններով։ Վիճարկումներով գործերն ըստ էության լուծող դատական ակտ և Կոնդի տների քանդում չեն արձանագրվել։
Լուսանկարներ և պատկերներ
Foster + Partners-ի՝ 2026 թվականի հոկտեմբերին ներկայացված նախագծի վիզուալիզացիա. երկու աշտարակները միացված են կանաչապատ տեռասներով փակ կամուրջներով և, ըստ ճարտարապետների, բարձրացված են գետնից՝ ազատելով տարածքի կեսը, իսկ ներքևում հանրային հրապարակի շուրջ խանութների, ռեստորանների և ժամանցի ցածր շենքեր են։ Կառուցապատողի տվյալներով՝ աշտարակների բարձրությունը 200 մ և 224 մ է։ Աշտարակների ստորոտի հրապարակի վիզուալիզացիա։ Foster + Partners-ի տվյալներով՝ ստորին ցածր շենքերում կլինեն խանութներ, ռեստորաններ և ժամանցի վայրեր, իսկ մոտակա զբոսայգու կանաչ առանցքը կշարունակվի որպես ճանապարհ դեպի աշտարակների տակ գտնվող հարթակը։ Աշտարակների միջև երեք փակ կամուրջներից մեկի վիզուալիզացիա. ճարտարապետների նկարագրությամբ՝ դրանք ընդհանուր օգտագործման տարածքներ են կանաչապատ տեռասներով։ Մի աշտարակը նախատեսված է գրասենյակների, մյուսը՝ բնակարանների և հյուրանոցի համար. ապակե ճակատները պատում են բետոնե կմախքը՝ պողպատե կապերով և բաժանված միջուկով։ Աշտարակների վերին հարկերում գտնվող ռեստորանի վիզուալիզացիա։ Ճարտարապետների խոսքով՝ աշտարակները թեքված են դեպի Ազգային ժողովը, Օպերայի և բալետի թատրոնը, Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրը և Արարատ լեռը։ «Հայփոստ»-ի նախկին բարձրահարկ շենքը Սարյան 22 հասցեում՝ նախատեսվող աշտարակների վիզուալիզացիայով տպված ցանկապատի ետևում, 2026 թվականի հոկտեմբերի 10-ին՝ Foster + Partners-ի նախագծի շնորհանդեսի օրը։ «Հրազդան» մարզադաշտը, Հրազդանի կիրճը և դրա եզրին գտնվող ցածրահարկ Կոնդը, ետևում՝ Երևանի կենտրոնը, 2020 թվականի հուլիս։ WTC-ի գոտին գտնվում է Կոնդի հյուսիսային եզրին՝ Սարյան և Պարոնյան փողոցների միջև, և հասնում է կիրճի եզրին։ Նախատեսվող WTC Yerevan համալիրի մակետը 2026 թվականի հոկտեմբերի 10-ի շնորհանդեսին, որտեղ Foster + Partners-ը ներկայացրեց նախագծի մանրամասները. կենտրոնից աջ՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Կառուցապատողի տվյալներով՝ երկու աշտարակների բարձրությունը 200 մ և 224 մ է։ Տարածքի մակետը WTC Yerevan-ի 2026 թվականի հոկտեմբերի 10-ի շնորհանդեսին. առջևում դրված վահանակի վերնագիրն է «Kond Pedestrian Tunnel» (Կոնդի հետիոտնային թունել)։ Խորհրդային տարիներին կառուցված Կոնդի երկու հետիոտնային թունելներն անցնում են նախկին փոստատան տարածքի տակով։ Նկարազարդում՝ ստեղծված իրական օդային և փողոցային լուսանկարների հիման վրա, ոչ թե չափագրական քարտեզ. ցույց է տրված WTC-ի ≈1.95 հա տարածքի մոտավոր եզրագիծը՝ Սարյան 22-ի հողամասը և Կոնդի հյուսիսային եզրին գտնվող 999-Ն որոշման ≈13,200 քմ գոտին։ Սահմանը գծված է մոտավորապես։ «Հայփոստ»-ի բարձրահարկ շենքը Կոնդի երկու հետիոտնային թունելների մուտքերի վերևում, 2017 թվականի մարտ։ Խորհրդային տարիներին կառուցված թունելներն անցնում են նախկին փոստատան տարածքի տակով։ Բանախոսը WTC Yerevan-ի 2026 թվականի հոկտեմբերի 10-ի շնորհանդեսին, որտեղ, վարչապետի աշխատակազմի հաղորդմամբ, Foster + Partners-ը ներկայացրեց շենքի նախագծի մանրամասները։ Էկրանին ցուցադրված են քաղաքային փողոցների, լուսավորված թունելի և եկեղեցու լուսանկարներ։ Սարյան փողոցը մոտ 2001 թվականին, ձախում՝ 22 համարի «Հայփոստ»-ի բարձրահարկ շենքը։ Այստեղ էին գտնվում ազգային փոստային օպերատոր «Հայփոստ»-ի գլխավոր գրասենյակը և գլխավոր փոստատունը։ «Հայփոստ»-ի բարձրահարկ շենքը հետիոտնային բուլվարի կողմից, 2019 թվականի փետրվար։ Կառուցապատողի բնորոշմամբ՝ տարածքը գտնվում է այնտեղ, որտեղ բուլվարի առանցքը հասնում է Հրազդանի կիրճին։ Սխեմատիկ նկարազարդում՝ ստեղծված 2019 թվականի իրական լուսանկարի հիման վրա, ոչ թե Foster + Partners-ի նախագիծը. երկու պարզ ծավալները ցույց են տալիս միայն հայտարարված 200 մ և 224 մ բարձրությունները (կառուցապատողի տվյալներով)՝ նախկին շենքի համեմատությամբ։ Ծավալների ձևն ու դիրքը իրական նախագծինը չեն, մասշտաբը մոտավոր է։ Նախագծի վահանակներ 2025 թվականի մայիսի 21-ին կառավարությունում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կայացած խորհրդակցությանը, որտեղ քննարկվեց Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի կառուցման ծրագրի ընթացքը. վահանակներից մեկին նշված է «Foster»։ Դրանց վրա պատկերված աշտարակը տարբերվում է 2026 թվականի հոկտեմբերին ներկայացված երկաշտարակ նախագծից։ Կոնդի հետիոտնային թունելներից մեկի ներսը, 2026 թվականի հուլիս։ Խորհրդային տարիներին կառուցված երկու թունելները, յուրաքանչյուրը մոտ 460 մ երկարությամբ, Սարյան փողոցից ձգվում են դեպի Հրազդանի կիրճ և անցնում նախկին փոստատան տարածքի տակով. դրանց վերաբերյալ որևէ ծրագիր հրապարակված չէ։ Ստորագրում WTC Yerevan-ի 2026 թվականի հոկտեմբերի 10-ի շնորհանդեսին, որտեղ, վարչապետի աշխատակազմի հաղորդմամբ, կառավարման պայմանագիր ստորագրվեց «Հայաթ Հոթելս Քորփորեյշն»-ի հետ։ Կառուցապատողի կայքում նախատեսվող հյուրանոցը կոչվում է Hyatt Regency Hotel and Residences Yerevan։ WTC Yerevan-ի 2026 թվականի հոկտեմբերի 10-ի շնորհանդեսին ծրագրի մասնակի ֆինանսավորման վերաբերյալ համագործակցության հուշագիր ստորագրվեց UK Export Finance-ի հետ, որը Միացյալ Թագավորության արտահանման վարկավորման պետական գործակալությունն է։ Ֆինանսավորման գումար չի հրապարակվել։ Կոնդի բլրալանջը վերևից, մոտ 2007 թվականի փետրվար։ Կոնդը Երևանի պատմական թաղամաս է, որի տարածքը, տարբեր գնահատականներով, մոտ 16-ից 25 հա է։ Կամարաձև դարպաս Կոնդի Ռուսթավելու փողոցում՝ «Ռուսթավելու փող. / ул. Руставели» խորհրդային ցուցանակով, 2018 թվականի փետրվար։ Ռուսթավելու փողոցը 999-Ն որոշման ցանկում նշված փողոցներից է։ Կոնդի հին Թափաբաշի մզկիթի աղյուսե կամարները (լուսանկարչի նույնականացմամբ)՝ դրանց կից հետագայում կառուցված տներով, 2014 թվականի սեպտեմբեր։ Պարսկական տիրապետության շրջանում Կոնդը կոչվել է նաև Թափաբաշ, և այդ անունը պահպանվել է 999-Ն որոշման ցանկում նշված փողոցների անվանումներում։ Կոնդի հյուսիսային հատվածը մթնշաղին, 2024 թվականի հունիս. հին տանիքներ, Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին և նոր բնակելի աշտարակներ։ 1710 թվականին կառուցված եկեղեցին գտնվում է 999-Ն գոտու արևմտյան սահմանից անմիջապես դուրս։ Կոնդի խորդուբորդ նրբանցքը տանում է դեպի Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի, ձախում՝ նոր բնակելի շենք, 2024 թվականի հունիս։ Եկեղեցին կանգնած է Կոնդի բարձունքին՝ թաղամասի հյուսիսային մասում։ Երևանի կենտրոնը և Արարատ լեռը, 2018 թվականի հունիս։ 224 մետր բարձրությամբ WTC Yerevan-ի նախատեսվող գրասենյակային աշտարակն ավելի քան 2.5 անգամ բարձր կլինի Հայաստանի ամենաբարձր ավարտված շենքից՝ 85 մետրանոց Elite Plaza բիզնես կենտրոնից։
Ինչպես է կազմվում այս էջը
Ժամանակագրության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր կետ հղված է թվագրված, հրապարակված աղբյուրի՝ կառավարության որոշման, քաղաքապետարանի պաշտոնական հաղորդագրության, ստորագրված պայմանագրի, ավարտված մրցույթի, դատական ակտի կամ փաստն արձանագրող վստահելի լրատվամիջոցի հրապարակման։ Խոստումները, մտադրություններն ու ապագա ժամկետների մասին հայտարարությունները ժամանակագրության մեջ չեն մտնում. դրանք առանձին ներկայացված են «Ինչին հետևել հաջորդիվ» բաժնում։
Հաստատված իրադարձություններ
WTC Yerevan-ի գաղափարը ներկայացվում է վարչապետին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունեց Համաշխարհային առևտրի կենտրոնների ասոցիացիայի (WTCA) գործադիր տնօրեններից մեկին և «Ռենշին» քաղաքաշինական ներդրումային ընկերության հիմնադիր Էդուարդ Մարությանին։ Նրանք ներկայացրին Երևանում Համաշխարհային առևտրի կենտրոն ստեղծելու ծրագիր։ Փաշինյանն ասաց, որ կառավարությունը հետաքրքրված է, և առաջարկեց համապատասխան գերատեսչությունների հետ մշակել «ճանապարհային քարտեզ»։ Հրապարակված աղբյուրներում կառավարության մակարդակով ավելի վաղ թվագրված շփում մենք չենք գտել, թեև ասոցիացիայի տեղեկատուն որպես WTC Yerevan-ի մեկնարկի տարի նշում է 2021-ը։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը (կենտրոնում) 2022 թվականի մայիսի 17-ի հանդիպմանը, որի ժամանակ Համաշխարհային առևտրի կենտրոնների ասոցիացիայի և «Ռենշին»-ի ներկայացուցիչները ներկայացրին Երևանում Համաշխարհային առևտրի կենտրոն ստեղծելու ծրագիր։ Փաշինյանն ասաց, որ կառավարությունը հետաքրքրված է ծրագրով։Office of the Prime Minister of Armenia / primeminister.amCC BY-ND 3.0 Կառավարությունը 1529-Ա որոշմամբ հաստատում է WTC ծրագիրը և համատեղ ընկերության հիմնադրումը
1529-Ա որոշմամբ հաստատվեց «Ռենշին» ՍՊԸ-ի՝ որպես ներդրողի ներկայացրած Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի քաղաքաշինական ծրագիրը։ Էկոնոմիկայի նախարարությունը լիազորվեց պայմանագիր կնքել «Ռենշին»-ի հետ և «Ռենշին»-ի ու «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի հետ միասին հիմնադրել «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ն։ Կանոնադրական կապիտալը սահմանվեց 21.9 մլրդ դրամ. «Ռենշին»-ը ներդնում է 10.95 մլրդ դրամ, իսկ պետությունն ու «Հայփոստ»-ը՝ որպես ոչ դրամական ներդրում, Սարյան 22-ի շենքում իրենց պատկանող գույքը։ Բաժնեմասերն էին՝ «Ռենշին»՝ 50%, «Հայփոստ»՝ 30.18%, պետություն՝ 19.82%։ Նախարարությանը հանձնարարվեց սկսել Սարյան 22-ին հարակից մինչև 12,000 քմ հողամասի նկատմամբ բացառիկ՝ գերակա հանրային շահ ճանաչելու գործընթացը։ Որոշման հավելվածում նկարագրված են շուրջ 123,000 քմ ընդհանուր մակերեսով գրասենյակներ, հյուրանոցներ, միջոցառումների սրահներ, առևտրի տարածքներ և ավտոկայանատեղիներ՝ հողի հետ միասին մոտ 212 մլն ԱՄՆ դոլար գնահատված արժեքով։ Փաշինյանն ասաց, որ Երրորդ Հանրապետությունում այդ չափերի շենք չի կառուցվել։
1972-Ա փոփոխությամբ վերանայվում են բաժնեմասերը, և երկարաձգվում է գերակա հանրային շահի գործընթացի ժամկետը
2023 թվականի նոյեմբերի 18-ին ուժի մեջ մտած 1972-Ա որոշմամբ փոփոխվեց 1529-Ա որոշումը։ Ստեղծվելիք «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ում պետության բաժնեմասը 19.82%-ից իջավ 19.002471%-ի, «Հայփոստ»-ինը 30.18%-ից բարձրացավ 30.997529%-ի, «Ռենշին»-ինը մնաց 50%։ Հողամասի մակերեսը «մինչև 12,000 քմ»-ի փոխարեն դարձավ «շուրջ 12,000 քմ»։ Գերակա հանրային շահի ճանաչման գործընթացը սկսելու համար Էկոնոմիկայի նախարարությունը երկու ամսվա փոխարեն ստացավ վեց ամիս։
Հանրության գերակա շահ ճանաչելու մասին որոշման նախագիծը դրվում է հանրային քննարկման
Էկոնոմիկայի նախարարության՝ Սարյան և Պարոնյան փողոցների միջև, Սարյան 22-ին հարակից տարածքների նկատմամբ հանրության գերակա շահ ճանաչելու մասին որոշման նախագիծը 2024 թվականի մարտի 4-ից 20-ը հրապարակվեց e-draft.am կայքում՝ քննարկման համար։ Ստացվեց չորս առաջարկ, որոնք բոլորն էլ միայն «ընդունվել են ի գիտություն», իսկ կայքի առցանց քվեարկությունում եղավ 165 կողմ և 65 դեմ ձայն։ «Հրապարակ» օրաթերթը հաղորդեց, որ նախագիծն ընդգրկում է Սարյան փողոցի փոստատունը և հարակից փողոցների մոտ 60 հասցե ու հողամաս։
467-Ա փոփոխությամբ հողամասը մեծացվում է մինչև ≈13,200 քմ
467-Ա որոշմամբ փոփոխվեց 1529-Ա որոշումը. Սարյան 22-ին հարակից հողամասը, որը ծրագրային ընկերությունը պետք է ձեռք բերի, շուրջ 12,000 քմ-ից մեծացվեց մինչև շուրջ 13,200.54 քմ, իսկ «Հայփոստ»-ի 6.788 մլրդ դրամի ներդրումը վերաձևակերպվեց այնպես, որ ներառի ավելացված արժեքի հարկը և հողամասի կադաստրային արժեքը։
Կառավարությունը և «Ռենշին»-ը ստորագրում են ծրագրի իրականացման պայմանագիրը
Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը՝ կառավարության անունից, և «Ռենշին» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրեն Էդուարդ Մարությանը ստորագրեցին WTC քաղաքաշինական ծրագրի իրականացման պայմանագիրը։ Նույն օրը կառավարությունը, «Ռենշին»-ը և «Հայփոստ»-ը ստորագրեցին առանձին եռակողմ պայմանագիր՝ «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ի ստեղծման մասին։
Նոր գրանցված ծրագրային ընկերության հետ ստորագրվում է 166-24 օտարման պայմանագիրը
«Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ն պետական ռեգիստրում գրանցվեց 2024 թվականի մայիսի 31-ին (ՀՎՀՀ՝ 08279909), գլխավոր տնօրենը Արտաշես Տոնոյանն է։ Երեք օր անց Հայաստանի Հանրապետությունը՝ ի դեմս Էկոնոմիկայի նախարարության, ընկերության՝ որպես ձեռքբերողի հետ ստորագրեց «Սեփականության օտարման գործընթացի մասին» 166-24 պայմանագիրը։ Դա եղավ հանրային շահի մասին որոշման ընդունումից 24 օր առաջ, և պայմանագիրն ուժի մեջ է մտնում միայն այդ որոշման հետ։ Ընկերությունը պետք է օտարումն իրականացնի սեփական միջոցներով, սկսի այն 24 ամսվա ընթացքում և նախարարությանը զերծ պահի փոխհատուցման անհամարժեքությամբ կամ ժամկետների խախտմամբ պատճառված վնասից։ Ծրագրի վերջնաժամկետը 2029 թվականի դեկտեմբերի 31-ն է, որը երկարաձգվում է դատական վեճերի քննության ժամանակով։ 2024 թվականի հունիսի 26-ի 134-24 համաձայնագրով այդ երկարաձգումը սահմանափակվեց ծրագրի իրականացմանն էապես խոչընդոտող վեճերով, իսկ պայմանագրից հանվեց պետության երաշխիքների մասին գլուխը։
999-Ն որոշմամբ Սարյան 22-ին հարակից ≈13,200 քմ տարածքում ճանաչվում է հանրության գերակա շահ
WTC ծրագիրն իրականացնելու համար կառավարությունն ընդունեց 999-Ն որոշումը, որն ուժի մեջ է 2024 թվականի հուլիսի 8-ից։ Այն հանրության գերակա շահ է ճանաչում Սարյան և Պարոնյան փողոցների միջև՝ Սարյան 22-ին հարակից ≈13,200.54 քմ գոտում գտնվող ոչ պետական գույքերի նկատմամբ։ Ցանկում 63 կետ կա՝ Ֆրիկի, 1-ին և 2-րդ Թափաբաշ, Կոզեռնի, Շ. Ռուսթավելու, Սուրբ Հովհաննեսի, Սարյան և Պարոնյան փողոցներում։ Որոշմամբ համաձայնություն է տրվում նաև գոտում գտնվող պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասերի օտարմանը։ Ձեռքբերողը «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ն է, որը պետք է օտարումը սկսեր որոշման ուժի մեջ մտնելուց հետո 24 ամսվա ընթացքում։ Սարյան 22-ի հողամասն ինքը գոտու մեջ չի մտնում. պետության և «Հայփոստ»-ի՝ այնտեղ գտնվող գույքն ընկերության կանոնադրական կապիտալին է փոխանցվում որպես ոչ դրամական ներդրում։

Կոնդի հյուսիսային հատվածի հին տները՝ լուսանկարված 2024 թվականի հունիսին Սարյան 22-ի տարածքի մոտակայքում։ Կառավարության 2024 թվականի հունիսի 27-ի 999-Ն որոշմամբ հանրության գերակա շահ ճանաչվեց Կոնդի այս եզրին գտնվող ≈13,200 քմ հարակից հողերի և շինությունների նկատմամբ։Dor Shabashewitz / Wikimedia CommonsCC BY 4.0 Սարյան 22-ի առաջին հարկի տնտեսվարողները բողոքում են, Կոնդի բնակիչները ծանուցումներ են ստանում
«Հայփոստ»-ի շենքի առաջին հարկում հեռախոսներ վաճառող և վերանորոգող ավելի քան 20 տնտեսվարող չլքեց շենքը «Ռենշին»-ի տված վերջնաժամկետից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 19-ից հետո և բողոքի ակցիա անցկացրեց շենքի դիմաց։ Նրանցից ոչ մեկը «Հայփոստ»-ի հետ վարձակալության պայմանագիր չուներ։ Որպես փոխհատուցում նրանք գումար չէին ուզում, այլ առևտրային տարածք Երևանի կենտրոնում։ Շենքի հետևում՝ Կոնդում, բնակիչներն Էկոնոմիկայի նախարարությունից ծանուցումներ էին ստացել, որ իրենց տներն «իրացման գոտում» են, բայց բանակցություններ դեռ չէին սկսվել։

Սարյան 22-ի փոստատան մուտքը՝ «ՓՈՍՏԱՏՈՒՆ / ПОЧТАМТ» գրությամբ, 2016 թվականի սեպտեմբեր։ 2024 թվականի օգոստոսին շենքի առաջին հարկի հեռախոսների վաճառքի և վերանորոգման ավելի քան 20 կետ սահմանված ժամկետում չլքեց տարածքը և բողոքի ակցիա անցկացրեց շենքի մոտ։Armineaghayan / Wikimedia CommonsCC BY-SA 4.0 Colliers-ը ստանձնում է ծրագրի կառավարումը
WTC Yerevan-ի գործադիր տնօրեն Արտաշես Տոնոյանը և Colliers-ը համագործակցության պայմանագիր ստորագրեցին էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանի ներկայությամբ։ Հաջորդ օրը տարածած հաղորդագրությամբ Colliers-ը հայտնեց, որ իր մերձավորարևելյան ծրագրերի կառավարման ստորաբաժանումը մրցույթի արդյունքում ստացել է ծրագրի ամբողջական կառավարման մանդատը, իսկ ծրագրի արժեքը գնահատեց մոտ 250 մլն ԱՄՆ դոլար։
Վարչական դատարանում ներկայացվում է 999-Ն որոշման առաջին հայտնի վիճարկումը
Վարչական դատարան մուտքագրվեց տան սեփականատիրոջ հայցը կառավարության դեմ (ՎԴ/12980/05/24 գործ), որով խնդրվում է 999-Ն որոշումն անվավեր ճանաչել Ֆրիկի փողոցի 3/1 բնակելի տան մասով՝ հղում անելով Քաղաքացիական օրենսգրքին և «Հանրության գերակա շահերի ապահովման նպատակով սեփականության օտարման մասին» օրենքին։ 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ի դրությամբ DataLex-ի հանրային ցանկում այս գործով որոշում չկա։
Երևանի ավագանին նախնական համաձայնություն է տալիս Սարյան 22-ի քանդմանը
Ավագանու 353-Ա որոշումը, որն ուժի մեջ է մտել 2025 թվականի մայիսի 24-ին, «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության մասին» օրենքի հիման վրա նախնական համաձայնություն տվեց «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ի ներկայացրած՝ Սարյան փողոցի 22 հասցեի շենքի և շինությունների քանդման նախատեսվող գործունեությանը։ Որոշման նախագծի համաձայն՝ առաջին հանրային լսումը կայացել էր 2025 թվականի ապրիլի 16-ին, և շահագրգիռ հանրությունը գրավոր կամ էլեկտրոնային եղանակով առաջարկություններ, դիտողություններ կամ կարծիքներ չէր ներկայացրել։

«Հայփոստ»-ի նախկին գլխավոր գրասենյակը և գլխավոր փոստատունը Սարյան 22 հասցեում, 2016 թվականի սեպտեմբեր։ 2025 թվականի մայիսին Երևանի ավագանին նախնական համաձայնություն տվեց շենքի քանդմանը, իսկ 2026 թվականի հոկտեմբերին պաշտոնապես հայտարարվեց, որ ապամոնտաժումը մեկնարկել է։Armineaghayan / Wikimedia CommonsCC BY-SA 4.0 Կոզեռնի փողոցի բնակիչը 999-Ն որոշումը վիճարկում է հինգ դատավորի կազմով քննվող գործով
Կոնդի Կոզեռնի փողոցում 40 տարի ապրող 62-ամյա կինը Վարչական դատարանից խնդրեց 999-Ն որոշումն անվավեր ճանաչել Կոզեռնի 10/1 հասցեի իր գույքի մասով։ Hetq-ը 2026 թվականի ապրիլի 1-ին հաղորդեց, որ դատարանը հայցը քննում էր 5 դատավորի կազմով. 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ի դրությամբ գործը DataLex-ի հանրային ցանկում չի գտնվել։

Կոզեռնի (Հովհաննես Կոզեռնի) փողոցը Կոնդում, 2024 թվականի հունիս։ Այս փողոցի գույքերը ներառված են 999-Ն որոշման ցանկում, և փողոցի վաղեմի բնակիչներից մեկը Վարչական դատարանից պահանջել է անվավեր ճանաչել որոշումն իր տան մասով։Dor Shabashewitz / Wikimedia CommonsCC BY 4.0 Աղբյուրներ:HetqՍեփականատերերը սկսում են հայցեր ներկայացնել ծրագրային ընկերության դեմ
Երևանի քաղաքացիական դատարանում «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ի դեմ սեփականատիրոջ առաջին հայցը՝ 1-ին Թափաբաշ փողոցի գույքի դիմաց փոխհատուցման պահանջով, DataLex-ում գրանցվեց 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Մինչև 2026 թվականի հուլիսը DataLex-ում ընկերության դեմ սեփականատերերի ութ հայց էր գրանցված, որոնցով պահանջվում էր, ի թիվս այլնի, համարժեք փոխհատուցում, ծանուցման և դրան կից գնահատման հաշվետվությունների անվավեր ճանաչում, ինչպես նաև սեփականության իրավունքի ճանաչում ձեռքբերման վաղեմության ուժով։
Քաղաքապետը որոշում է գոտում գտնվող համայնքային գույք ուղղակի վաճառքով օտարել «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան»-ին
Երևանի քաղաքապետի 4179-Ա որոշմամբ սահմանվեց Սարյան փողոցի 20/2 հասցեում գտնվող համայնքային սեփականությունը՝ 47.3 քմ հասարակական նշանակության տարածքը և 52.27 քմ հողամասը, ուղղակի վաճառքի ձևով 49,105,000 դրամով օտարել «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ին։ Գինը 42.7 մլն դրամ գնահատված շուկայական արժեքն է՝ գումարած օտարման մասին օրենքով որպես փոխհատուցում ավելացվող 15%-ը։ Որոշումն ուժը կորցնում է, եթե վաճառքի պայմանագիրը չկնքվի 7 աշխատանքային օրվա ընթացքում. պայմանագրի կնքման կամ գնի վճարման մասին տեղեկություն մենք չենք գտել։
Աղբյուրներ:ARLIS (Armenian Legal Information System)Ընկերությունը սեփականատերերի դեմ ներկայացնում է գույքի օտարման առաջին հայցերը
DataLex-ում գրանցված ամենավաղ հայցով (2025 թվականի հոկտեմբերի 15) ընկերությունը Երևանի քաղաքացիական դատարանից խնդրում է Ֆրիկի փողոցի գույքը «հանրության գերակա շահերի ապահովման նպատակով» օտարել իրեն՝ հայցում նշված 281.9 մլն դրամ փոխհատուցմամբ։ Hetq-ը հաղորդեց, որ ընկերությունը սեփականատերերի դեմ հայցեր է ներկայացնում 2025 թվականի սեպտեմբերից, որ 2026 թվականի ապրիլի դրությամբ քննվում էր 21 նման հայց, և որ դրանց բոլորով դատարանը գույքերի նկատմամբ արգելանք էր կիրառել։ DataLex-ում մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 11-ն ընկերության ներկայացրած 27 գործ կա։
Կառավարությունը հրաժարվում է «Հայփոստ»-ի բաժնետոմսերի առաջին փաթեթը ձեռք բերելու նախապատվության իրավունքից
1525-Ա որոշմամբ կառավարությունը հրաժարվեց «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ում «Հայփոստ»-ին պատկանող 1,357,600 բաժնետոմսերը ձեռք բերելու նախապատվության իրավունքից։ 2024 թվականի ապրիլին հաստատված հիմնադրման պայմանագրի համաձայն՝ «Հայփոստ»-ի 6,788,000 բաժնետոմսերն անվանական արժեքով պետք է վաճառվեն «Ռենշին»-ին հինգ հավասար մասով՝ շինարարության փուլերին համապատասխան, և սա առաջին մասն է։ Նախագծի հետ հրապարակված պաշտոնական հիմնավորումը հղում է անում «Ռենշին»-ի, Հայաստանի Հանրապետության, ընկերության և «Հայփոստ»-ի միջև 2024 թվականի հունիսի 4-ին կնքված բաժնետերերի համաձայնագրին։
Նոր օրենք. դատական վիճարկումներն այլևս չեն կասեցնում օտարումը
Ազգային ժողովն ընդունեց փոփոխություններ (ՀՕ-28-Ն օրենք, ուժի մեջ է 2026 թվականի փետրվարի 17-ից), որոնց համաձայն՝ հանրության գերակա շահ ճանաչելու մասին որոշման վիճարկումը կամ փոխհատուցման հայցն այլևս չեն կասեցնում օտարումը կամ ձեռքբերողի սեփականության իրավունքի գրանցումը։ Նույն օրն ընդունված ՀՕ-30-Ն օրենքով Վարչական դատավարության օրենսգրքում կատարված փոփոխությամբ Վարչական դատարանը դեռ կարող է կասեցնել որոշումը, եթե կասեցումը մերժելը կարող է հանգեցնել անդառնալի կամ ծանր հետևանքների։ Անցումային դրույթը կառավարությանը թույլ է տալիս ուժը կորցրած ճանաչել 999-Ն-ի նման ավելի վաղ որոշումները և կրկին ճանաչել հանրության գերակա շահ այն գույքերի մասով, որոնց նկատմամբ ձեռքբերողի իրավունքը օրենքի ուժի մեջ մտնելուց վեց ամիս անց դեռ գրանցված չէ։
Hetq. կառավարությունը չի ներկայացրել դատարանի պահանջած հիմնավորումները, սեփականատերերը վիճարկում են առաջարկները
Hetq-ը հաղորդեց, որ կառավարությունը չի ներկայացրել 999-Ն որոշման հիմնավորումները, թեև Վարչական դատարանը Կոզեռնի փողոցի բնակչի գործով 2026 թվականի փետրվարի 2-ին պարտավորեցրել էր դա անել մեկամսյա ժամկետում։ Նույն հրապարակման համաձայն՝ ընկերության ներկայացրած բոլոր հայցերով քաղաքացիական դատարանը գույքերի նկատմամբ արգելանք է կիրառել, իսկ բնակիչը մերժել է «Ռենշին»-ի առաջարկը՝ իր 90 քմ հողի դիմաց 70,077,000 դրամ։ 12 հարևան ընտանիք հայց է ներկայացրել անհամարժեք փոխհատուցման պատճառով։ Կադաստրի կոմիտեի մասնագիտական հանձնաժողովին ներկայացված՝ գնահատումների դեմ սեփականատերերի բողոքները մեծամասամբ բավարարվել են։
Աղբյուրներ:HetqԴատարանի հաստատած հաշտության համաձայնություններով փոստատան հետևի գույքն անցնում է ընկերությանը
Երևանի քաղաքացիական դատարանի 2026 թվականի մայիսի 7-ի՝ ԵԴ2/0699/02/26 գործով վճռով հաստատվեց հաշտության համաձայնություն, որով Ֆրիկի փողոցի 4 հասցեում՝ գլխավոր փոստատան շենքի հետևում գտնվող հողամասը (այժմ՝ Ֆրիկի 2/1) անցավ «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ին։ Այդպես է նշված Երևանի քաղաքապետի՝ հասցե տրամադրելու մասին 2026 թվականի մայիսի 22-ի 2640-Ա որոշման մեջ։ Երկրորդ հաշտության համաձայնությունը, որը հաստատվել է 2026 թվականի մայիսի 22-ին ԵԴ2/0709/02/26 գործով, վերաբերում է նույն վայրում գտնվող տաղավարին (այժմ՝ Ֆրիկի 2/3, քաղաքապետի 2026 թվականի հունիսի 5-ի 2883-Ա որոշում)։ Քաղաքապետի որոշումներում հաշտության պայմանները նշված չեն։
Կոզեռնի փողոցի բնակիչը պահանջում է անվավեր ճանաչել օտարման պայմանագիրը, WTC Yerevan-ը հայցեր է ներկայացնում գույք ունեցող ընկերությունների դեմ
2026 թվականի հուլիսի 1-ին DataLex-ում գրանցվեց Կոզեռնի փողոցի բնակչի հայցը (ԵԴ2/7577/02/26 գործ) «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ՓԲԸ-ի և Էկոնոմիկայի նախարարության դեմ, որով նա Երևանի քաղաքացիական դատարանից խնդրում է անվավեր ճանաչել 2024 թվականի հունիսի 3-ի 166-24 օտարման պայմանագիրը։ 2026 թվականի հուլիսին և օգոստոսին ընկերությունը հայցեր ներկայացրեց նաև գոտում գույք ունեցող ընկերությունների դեմ, այդ թվում՝ «Արդահան Քոնսթրաքշն» ՍՊԸ-ի (739,105,000 դրամ) և «Սիթի Սենթր Դիվելըփմենթ» ՓԲԸ-ի (երեք հայց), յուրաքանչյուրը՝ նշված փոխհատուցման գումարով։
Մամուլը հաղորդում է «Հայփոստ»-ի շենքի քանդման նախապատրաստման մասին
301.am-ը հաղորդեց, որ Սարյան փողոցում նախապատրաստական աշխատանքներ են սկսվել «Հայփոստ»-ի նախկին գլխավոր գրասենյակի քանդումից առաջ, իսկ օգոստոսի 19-ին «Գոլոս Արմենիի» թերթը հաղորդեց նույնը և մեջբերեց ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ Ասլան Մխիթարյանին, որը պնդում էր, որ շենքը փոխարենը կարելի է վերակառուցել և ներառել նոր համալիրի մեջ։ Հաղորդումներից ոչ մեկում քանդման թույլտվություն չի նշվում։
Վարչական դատարանը կարճում է Ֆրիկի փողոցի տան սեփականատիրոջ գործը՝ հայցից հրաժարվելու հիմքով
Վարչական դատարանը կարճեց ՎԴ/5591/05/25 գործի վարույթը, որով 999-Ն որոշման ցանկում ներառված՝ Ֆրիկի փողոցի 3 հասցեի տան սեփականատերը խնդրել էր ճանաչել իր և պետության միջև «Հանրության գերակա շահերի ապահովման նպատակով սեփականության օտարման մասին» օրենքով սահմանված իրավահարաբերության առկայությունը։ Վարույթը կարճվեց, քանի որ 2026 թվականի հոկտեմբերի 2-ին սեփականատերը հրաժարվել էր հայցից. գործն ըստ էության չի լուծվել, և ակտում հրաժարման պատճառը նշված չէ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել Վերաքննիչ վարչական դատարան հրապարակումից հետո մեկ ամսվա ընթացքում, ուստի կարող է դեռ օրինական ուժի մեջ մտած չլինել։
WTC Yerevan-ը ներկայացվում է Foster + Partners-ի նախագծով և 470 մլն դոլարի ներդրմամբ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ներկա գտնվեց ծրագրի շնորհանդեսին, որտեղ Foster + Partners-ը ներկայացրեց նախագծի մանրամասները, իսկ Փաշինյանն ասաց. «Մենք այսօր փաստացի Երևանի պատմության ամենաբարձր շենքի մասին ենք խոսում»։ Վարչապետի աշխատակազմն այն անվանեց Հայաստանում պետություն-մասնավոր գործընկերության ամենախոշոր ծրագիրը՝ 470 մլն ԱՄՆ դոլարի ընդհանուր ներդրմամբ, իսկ բաժնետերերը ներկայացրեց հետևյալ կերպ՝ «Ռենշին» ՍՊԸ՝ 56%, «Հայփոստ» ՓԲԸ՝ 25%, Հայաստանի Հանրապետություն՝ 19%։ Ստորագրվեցին կառավարման պայմանագիր «Հայաթ Հոթելս Քորփորեյշն»-ի հետ և համագործակցության հուշագիր UK Export Finance-ի հետ՝ ծրագրի մասնակի ֆինանսավորման վերաբերյալ. ֆինանսավորման գումար չի հրապարակվել։
Պաշտոնապես հայտարարվում է Սարյան 22-ում ապամոնտաժման մեկնարկի մասին
Շնորհանդեսի վերաբերյալ վարչապետի աշխատակազմի հաղորդագրության համաձայն՝ մեկնարկել և հաջողությամբ ընթանում են Սարյան 22 հասցեում գտնվող շենք-շինությունների ապամոնտաժման աշխատանքները. այստեղ էին գտնվում «Հայփոստ»-ի գլխավոր գրասենյակը և գլխավոր փոստատունը։ Քանդման թույլտվության փաստաթուղթ կամ մեկնարկի ճշգրիտ ամսաթիվ չի գտնվել, և Կոնդի տների քանդման մասին հաղորդումներ չկան։
Ինչին հետևել հաջորդիվ (դեռ հաստատված չէ)
- Աշտարակների շինարարության թույլտվությունը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննության եզրակացությունը։ Առայժմ արձանագրված միակ առնչվող որոշումը Երևանի ավագանու 2025 թվականի մայիսի նախնական համաձայնությունն է՝ Սարյան 22-ի շինությունները քանդելու վերաբերյալ։
- Վարչական դատարանի վճիռները 999-Ն որոշման վիճարկման գործերով, և արդյոք կառավարությունը կներկայացնի այն հիմնավորումները, որոնք դատարանը պահանջել է 2026 թվականի փետրվարի 2-ին։
- Կոնդի գույքերի վերաբերյալ ընկերության 27 քաղաքացիական հայցերով և սեփականատերերի հայցերով կայացվող վճիռները, այդ թվում՝ 166-24 օտարման պայմանագիրն անվավեր ճանաչելու պահանջով։
- Արդյոք կառավարությունը կօգտվի 2026 թվականի փետրվարյան օրենքով տրված իրավունքից՝ ընկերության անվամբ դեռ չգրանցված գույքերի մասով ուժը կորցրած ճանաչել 999-Ն որոշումը և հանրության գերակա շահը ճանաչել նորից։ 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ի դրությամբ ARLIS-ում նման ակտ չենք գտել։
- Հրապարակված ակտ, որով կհիմնավորվեն 2026 թվականի հոկտեմբերին հայտարարված 56/25/19 բաժնեմասերը, քանի որ հիմնադիր որոշումը՝ փոփոխություններով, դեռ նախատեսում է մոտ 50/31/19 հարաբերակցություն։ Պարզաբանում է պետք նաև այն մասին, թե ինչու է հայտարարված ներդրումը 2023 թվականի մոտ 212 մլն ԱՄՆ դոլարից հասել 470 մլն-ի։
- Hyatt-ի հետ կառավարման պայմանագրի և UK Export Finance-ի հետ հուշագրի պայմանները, այդ թվում՝ ֆինանսավորման գումարը, եթե այն կա։ Hyatt-ի կամ UK Export Finance-ի որևէ հայտարարություն մենք չենք գտել։
- Ավարտի պաշտոնական ժամկետը, հարկերի թիվը և մակերեսը. դրանցից ոչ մեկը հրապարակված չէ։ Միակ ամրագրված ամսաթիվը պայմանագրով սահմանված վերջնաժամկետն է՝ 2029 թվականի դեկտեմբերի 31-ը, որը դատական վեճերի պատճառով կարող է երկարաձգվել։
- Տարածքի տակով անցնող՝ խորհրդային շրջանի Կոնդի երկու թունելները։ Դրանց վերաբերյալ որևէ ծրագիր չի հրապարակվել։
Նորակառույցներ տարածքի մոտակայքում
Վաճառքում գտնվող նորակառույցներ՝ ըստ ուղիղ գծով հեռավորության ծրագրի տարածքից։
800 մ տարածքից
Փարաջանով Քլաբ ՀաուսՀակոբ Պարոնյանի 15/5սկսած֏116,509,96243 m²
12.2026
43 m²Գինը մեկ քառակուսի մետրի: ֏1,625,720–2,709,534/m²
1,1 կմ տարածքից
Էլիզաբեթ ԲնակավայրնԳևորգ էմինի 22սկսած֏102,960,00088 m²
12.2024
88 m²Գինը մեկ քառակուսի մետրի: ֏1,170,000–1,235,000/m²
1,3 կմ տարածքից
Firdus Prime ResidenceԽանջյան 7/2սկսած֏82,254,32944.7 m²
08.2028
44.7 m²
1,4 կմ տարածքից
AdanaՀանրապետության 4612.2024
1,4 կմ տարածքից
Անտառա ԻննԼեոնիդ Ազգալդյան 4/1սկսած֏94,494,30085.13 m²
11.2024
85.13 m²Գինը մեկ քառակուսի մետրի: ֏1,110,000/m²
1,5 կմ տարածքից
Սոֆեն Քլաբ ՀաուսԱղբյուր Սերոբ 2606.2026
1,5 կմ տարածքից
Անտառ բնակելի համալիրԱղբյուր Սերոբ 44 - 48սկսած֏45,791,12550.7 m²
12.2024
50.7 m²Գինը մեկ քառակուսի մետրի: ֏903,178/m²
1,5 կմ տարածքից
Անտառային Բնակելի ՀամալիրՌիգայի 126/8սկսած֏68,024,00077.3 m²
09.2023
77.3 m²Գինը մեկ քառակուսի մետրի: ֏740,000/m²
Հաճախ տրվող հարցեր
Այս էջը գրանցում է ենթակառուցվածքային փաստերը, ոչ թե գների կանխատեսում։ Ենթակառուցվածքային ծրագրերը կարող են ձգձգվել, փոխել ծավալը կամ չեղարկվել, իսկ հաստատված իրադարձությունը երաշխիք չէ, որ տվյալ շրջանում գները կաճեն։
