Հիփոթեքի եկամտային հարկի վերադարձի դիմում (2026)

Մինչև դիմելը ստուգեք հիմնական պայմանները

Դիմելու ընթացակարգն իմաստ ունի միայն այն դեպքում, երբ հիփոթեքն ու գործարքը համապատասխանում են ծրագրի պայմաններին։ Գործող հիմնական պահանջներն են․

• Դուք վարձու աշխատող եք, և ձեր աշխատավարձի կամ դրան հավասարեցված վճարումների մասով եկամտային հարկը հաշվարկվում ու վճարվում է Հայաստանում։
• Հիփոթեքային վարկը ստացել եք ՀՀ ռեզիդենտ ֆինանսական կազմակերպությունից 2018 թվականի հունվարի 1-ին կամ դրանից հետո։
• Վարկն ուղղվել է կառուցված կամ կառուցվող բազմաբնակարան շենքում բնակարանը անմիջապես կառուցապատողից գնելուն, կազմակերպություն կամ անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող կառուցապատողից անհատական բնակելի տուն գնելուն, Հայաստանում անհատական բնակելի տուն կառուցելուն կամ պետության/համայնքի համապատասխան բնակարանային ծրագրով գույք ձեռք բերելուն։
• Գնման դեպքում գույքի գործարքի պայմանագրային արժեքը չի գերազանցում 55 մլն դրամը։ Խոսքը գործարքի գնի, ոչ թե վարկի մայր գումարի մասին է։
• Համավարկառուն կարող է դիմել միայն այն դեպքում, երբ նաև վարձու աշխատող է և բնակարանի կամ տան սեփականատեր/համասեփականատեր է։
• Յուրաքանչյուր վարկառու կամ համավարկառու կարող է ծրագրից օգտվել միայն 2018 թվականի հունվարի 1-ին կամ դրանից հետո կնքված մեկ պայմանագրով ստացված մեկ հիփոթեքային վարկի մասով։

Ֆիզիկական անձից սովորական երկրորդային շուկայի գնումը չի համապատասխանում ծրագրին։ Չի համապատասխանում նաև կառուցապատողից կառուցապատման իրավունք ձեռք բերած ֆիզիկական անձից կատարվող իրավունքի վերավաճառքը։

Կարևոր են նաև գույքի գտնվելու վայրը և վարկի ստացման ամսաթիվը։ Երևանի սահմանափակումը գործում է 1-ին գոտում՝ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից հետո, 2-րդ գոտում՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից հետո, 3-րդ գոտում՝ 2023 թվականի հուլիսի 1-ից հետո, իսկ մնացած բոլոր գոտիներում՝ 2025 թվականի հունվարի 1-ից հետո ստացված վարկերի համար։ Հենց Երևանի սահմանափակումից օրենքով բացառություն կարող է գործել, եթե տվյալ գույքի շինարարության թույլտվությունը տրվել է մինչև 2022 թվականի հունվարի 1-ը։ 2027 թվականի հունվարի 1-ից հետո ստացվող նոր վարկերի համար ծրագիրը դադարում է Արագածոտնի, Արարատի, Արմավիրի և Կոտայքի մարզերում՝ բացառությամբ պաշտոնական ցանկում ընդգրկված սահմանամերձ բնակավայրերի։ Մյուս մարզերի համար համապատասխան ամսաթիվը 2029 թվականի հունվարի 1-ն է, և սահմանամերձ բնակավայրերի բացառությունը գործում է նաև այդ սահմանափակման դեպքում։

Եթե ձեր դեպքը սահմանային կամ ոչ սովորական է, մինչև վերադարձը հաշվի առնելը ստուգեք Հարկային օրենսգրքի գործող 160-րդ հոդվածը կամ պարզաբանում ստացեք ՊԵԿ-ից։

Առաջին անգամ ներկայացվող հայտի փաստաթղթերը

Առաջին ներկայացման համար պատրաստեք վերադարձից օգտվելու իրավունքի հաստատման հայտը և ձեր գործարքին համապատասխան փաստաթղթերը։ ՀՀ կառավարության N 1321-Ն որոշմամբ պահանջվում են համապատասխան փաստաթղթերը և դրանց լուսապատճենները։

• Անձը հաստատող փաստաթուղթ․ ՀՀ քաղաքացու անձնագիր կամ նույնականացման քարտ, իսկ կիրառելի դեպքում՝ ՀՀ-ում բնակվելու իրավունքը հաստատող փաստաթուղթ կամ փախստականի կոնվենցիոն ճամփորդական փաստաթուղթ։
• Հանրային ծառայությունների համարանիշ․ ՀԾՀ-ն կամ ՀԾՀ չունենալու մասին տեղեկանքի համարը, ինչպես նաև ՀՎՀՀ-ն՝ առկայության դեպքում։
• Հիփոթեքային փաստաթղթեր․ հիփոթեքային վարկի պայմանագրի բնօրինակը կամ նոտարական կարգով վավերացված պատճենը, վարկի մարման ժամանակացույցը և սեփականության իրավունքի, կառուցվող շենքից անշարժ գույք գնելու իրավունքի կամ համապատասխան կառուցապատման իրավունքի պետական գրանցման վկայականը։
• Ուղղակի գնումը կամ շինարարությունը հաստատող փաստաթուղթ․ կառուցապատողի տեղեկանք, որ բնակարանը կամ տունը ձեռք է բերվում անմիջապես կառուցապատողից, կամ անհատական բնակելի տուն կառուցելու դեպքում՝ գործող շինարարության թույլտվություն։ Պետական կամ համայնքային ծրագրի դեպքում ներկայացվում է համապատասխան մարմնի տեղեկանքը։
• Գույքի պայմանագիր․ առուվաճառքի կամ նախնական առուվաճառքի պայմանագրի, կառուցվող շենքից անշարժ գույք գնելու իրավունքի կամ կառուցապատման իրավունքի ձեռքբերման պայմանագրի բնօրինակը կամ համապատասխան պետական/համայնքային ծրագրի պայմանագիրը։

Փաստաթղթերի ճշգրիտ համադրությունը կախված է նրանից՝ գնում եք ավարտված բնակարան, կառուցվող շենքից իրավունք, կառուցապատողի անհատական տուն, թե ինքներդ եք անհատական տուն կառուցում։ Ամբողջական պաշտոնական ձևակերպումները ներկայացված են ՊԵԿ-ի հիփոթեքային վերադարձի ուղեցույցում և ՀՀ կառավարության N 1321-Ն որոշման մեջ։

Ինչպես դիմել՝ քայլ առ քայլ

Քայլ 1 — 1Բանկին տվեք տվյալների փոխանցման համաձայնությունը

Բանկից կամ վարկային կազմակերպությունից ճշտեք, որ տվել եք վճարված համապատասխան տոկոսների մասին տվյալները էլեկտրոնային եղանակով փոխանցելու համաձայնություն։ Ֆինանսական կազմակերպությունն այդ տեղեկությունը «ԱՔՌԱ Քրեդիտ Ռեփորթինգի» միջոցով ուղարկում է ՊԵԿ։

Յուրաքանչյուր եռամսյակ դուք բանկային նոր տեղեկանք չեք վերբեռնում։ Սակայն եթե ԱՔՌԱ-ի միջոցով փոխանցվող տվյալը բացակայում է, պորտալը չի կարող վերադարձի գումարը ճիշտ հաշվարկել կամ ընդունել դիմումը։

Քայլ 2 — 2Պատրաստեք մեկանգամյա թղթային փաթեթը

Լրացրեք ՊԵԿ-ի սահմանած՝ եկամտային հարկի վերադարձից օգտվելու իրավունքի հաստատման հայտը։ Ձևը և ներկայացման կարգը հրապարակված են ՊԵԿ-ի պաշտոնական ձևերի էջում։ Կցեք վերը նշված փաստաթղթերն ու պատճենները։

Այս առաջին հայտը մի շփոթեք հետագա եռամսյակային վերադարձի դիմումի հետ։ Դրանք տարբեր ձևեր են և ներկայացվում են տարբեր եղանակներով։

Քայլ 3 — 3Փաթեթը ներկայացրեք ՊԵԿ-ի սպասարկման ցանկացած բաժին

Առաջին փաթեթը ներկայացրեք առձեռն կամ փոստով ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման ցանկացած բաժին։ Հասցեներն ու հեռախոսահամարները հրապարակված են ՊԵԿ-ի սպասարկման կենտրոնների պաշտոնական ցանկում։

Եռամսյակային էլեկտրոնային դիմումը չի փոխարինում փաստաթղթերի այս առաջին ստուգմանը։

Քայլ 4 — 4Սպասեք իրավունքի հաստատմանը

ՊԵԿ-ը առաջին հայտը ուսումնասիրում է․

• սովորական դեպքում՝ 15 աշխատանքային օրվա ընթացքում,
• բնակարանի կամ տան կառուցապատման իրավունքի ձեռքբերման պայմանագրի դեպքում՝ 30 աշխատանքային օրվա ընթացքում։

Եթե առաջին հայտը մերժվում է, ՊԵԿ-ը նույն համապատասխան ժամկետում պետք է ծանուցի մերժման հիմքի մասին։

Քայլ 5 — 5Գրանցվեք «Անհատական հաշիվների տեղեկատվական պորտալում»

Հայտի հաստատումից հետո օգտվեք պաշտոնական «Անհատական հաշիվների տեղեկատվական պորտալից»։ Ցանկալի է մուտքի հնարավորությունը նախապես կարգավորել, որպեսզի առաջին եռամսյակային դիմումը չուշանա։

Եթե ունեք էլեկտրոնային ստորագրություն, ընտրեք «Գրանցվել», լրացրեք անհատական հաշիվ մուտքի հնարավորություն ստանալու հայտը, ներբեռնեք և էլեկտրոնային ստորագրությամբ վավերացրեք այն, ապա ստորագրված ֆայլը հետ բեռնեք համակարգ։ Ակտիվացման հղումը կստանաք էլեկտրոնային փոստով։

Եթե էլեկտրոնային ստորագրություն չեք օգտագործում, ՊԵԿ-ի ուղեցույցը թույլ է տալիս պորտալում մուտքի հնարավորություն ստանալու համար դիմել սպասարկման բաժին՝ ներկայացնելով գործող էլեկտրոնային հասցե, անձը հաստատող փաստաթուղթ և ՀԾՀ։ Ուղեցույցում նկարագրված է նաև նույն տվյալներն ու սկանավորված մուտքի հայտը secretariat@petekamutner.am հասցեին ուղարկելու տարբերակը։

Այդ էլեկտրոնային հասցեն նախատեսված է պորտալում գրանցվելու համար։ Հիփոթեքային վերադարձի դիմումն, այնուամենայնիվ, պետք է ներկայացնել հենց պորտալի ներսում։

Քայլ 6 — 6Ստուգեք, որ եռամսյակի տվյալները հասանելի են

Մինչև վերադարձի դիմում ստեղծելը համոզվեք, որ․

• յուրաքանչյուր գործատու, որի հարկը պետք է ներառվի վերադարձի հաշվարկում, տվյալ եռամսյակի բոլոր ամիսների եկամտային հարկի հաշվարկները ներկայացրել և աշխատավարձի մասով հայտարարագրված հարկային պարտավորությունն ամբողջությամբ վճարել է․ չվճարված պարտավորություն ունեցող գործատուին վերագրվող գումարը հասանելի կդառնա նրա վճարումից հետո,
• բանկը կամ վարկային կազմակերպությունն ԱՔՌԱ-ի միջոցով փոխանցել է տվյալ եռամսյակում վճարված վերադարձման ենթակա տոկոսների տվյալը։

Եթե աղբյուրներից որևէ մեկի տվյալը բացակայում է, պորտալը սովորաբար զգուշացնում է այդ մասին։ Փոխարինող փաստաթուղթ վերբեռնելու փոխարեն կապվեք գործատուի հաշվապահության կամ ֆինանսական կազմակերպության հետ։

Քայլ 7 — 7Ստեղծեք և հանձնեք էլեկտրոնային դիմումը

Մուտք գործեք պորտալ և․

• բացեք «Եկամտային հարկի վերադարձի դիմումների գրանցամատյան» բաժինը,
• ստեղծեք նոր դիմում,
• ընտրեք հաշվետու եռամսյակը,
• լրացրեք հեռախոսահամարը և ձեզ պատկանող գործող բանկային հաշվեհամարը,
• նշեք բանկային հաշվեհամարի ստուգման համաձայնության դաշտը,
• ստուգեք ինքնաշխատ լրացված տվյալները և անհրաժեշտության դեպքում ճշտեք վերադարձման ենթակա գումարը,
• սեղմեք «Հանձնել ՊԵԿ»։

Նշեք ձեզ պատկանող հաշիվ, որը վավեր կլինի առնվազն ութ օր․ Կենտրոնական բանկի միջոցով ստուգվում են թե՛ հաշվի վավերականությունը, թե՛ դրա պատկանելությունը։ Համավարկառուն իր պորտալի էջից և իր բանկային հաշվով առանձին դիմում է ներկայացնում։ Օրենքով սահմանված եռամսյակային առավելագույն շեմը ընդհանուր է վարկառուի և բոլոր համավարկառուների համար։

Հաջորդ եռամսյակների համար ներկայացվում է միայն նոր էլեկտրոնային դիմումը, եթե առաջին փաստաթղթերի տվյալները չեն փոխվել։ Նոր թղթային փաթեթ պետք չէ։

Դիմելու և գումարի վերադարձի ժամկետները

Վերջնական վերջնաժամկետ սահմանված չէ

ՊԵԿ-ը հստակ նշում է, որ առաջին անգամ իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը և եռամսյակային վերադարձի դիմումը ներկայացնելու վերջնական ժամկետ սահմանված չէ։ Միայն այն պատճառով, որ եռամսյակի ավարտից անմիջապես հետո չեք դիմել, վերադարձի իրավունքը չեք կորցնում։

Յուրաքանչյուր եռամսյակի համար, այնուամենայնիվ, առանձին դիմում է ներկայացվում։ Գործնականում դիմեք այն բանից հետո, երբ գործատուի վճարած հարկի և բանկի՝ ԱՔՌԱ-ով փոխանցած տոկոսների տվյալները երևում են պորտալում։

Փոփոխությունները հայտնեք մինչև հաջորդ ամսվա 10-ը

Եթե առաջին փաստաթղթերում նշված տեղեկությունը փոխվում է, փոփոխությունը հաստատող փաստաթղթերով ՊԵԿ-ին տեղեկացրեք փոփոխության ամսվան հաջորդող ամսվա 10-ից ոչ ուշ։ Հիփոթեքային վարկի մարման ժամանակացույցի փոփոխությունն այս ծանուցման կանոնից բացառված է։

Որքա՞ն ժամանակում է վերադարձվում գումարը

ՊԵԿ-ի գործնական ուղեցույցում նշվում է, որ բոլոր անհրաժեշտ հարկային և տոկոսային տվյալների առկայության դեպքում գումարը սովորաբար ստացվում է ժամերի ընթացքում, առավելագույնը՝ երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ N 1321-Ն որոշման պաշտոնական ընթացակարգը բաղկացած է հաջորդական երկու փուլից․ ՊԵԿ-ը վճարման հանձնարարականն ուղարկում է երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում, իսկ գումարը հաշվին է փոխանցվում այդ հանձնարարականը ներկայացնելուց հետո՝ երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Հետևաբար օրենքով սահմանված ամբողջ ընթացակարգը կարող է տևել մինչև վեց աշխատանքային օր։

Սրանք ընթացակարգային ժամկետներ են, ոչ թե նույն օրը գումարը ստանալու անվերապահ երաշխիք։ Ուշացման դեպքում ստուգեք դիմումի կարգավիճակը պորտալում։

Ինչու կարող է դիմումը մերժվել

Գործում են մերժման պատճառների երկու տարբեր խմբեր։

Իրավունքի հաստատման առաջին հայտ

Մեկանգամյա հայտը կարող է մերժվել, եթե․

• գույքի գնման պայմանագրային արժեքը գերազանցում է 55 մլն դրամը,
• վարկառուն կամ համավարկառուն արդեն օգտվել է ծրագրից 2018 թվականից հետո ստացված մեկ այլ հիփոթեքով,
• վարկի ամսաթվի և գույքի գտնվելու վայրի նկատմամբ գործում է Երևանի կամ մարզային սահմանափակում,
• առաջին հայտի պարտադիր փաստաթղթերը չեն ներկայացվել,
• վարկառուն, վարկատուն, վարկի նպատակը կամ գույքի գործարքը չի բավարարում Հարկային օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի հիմնական պայմաններին։

Եռամսյակային էլեկտրոնային դիմում

Պորտալի դիմումը կարող է մերժվել կամ համակարգը կարող է թույլ չտալ այն հանձնել, եթե․

• կոնկրետ գործատուի՝ աշխատավարձի մասով հայտարարագրված եկամտային հարկի պարտավորություններն ամբողջությամբ վճարված չեն․ այդ գործատուին վերագրվող գումարը հասանելի կլինի վճարումից հետո,
• բացակայում են բանկի/ԱՔՌԱ-ի տոկոսների տվյալները կամ փոփոխությունից հետո պահանջվող փաստաթղթերը,
• հաշվառման կամ հարկային փաստաթղթերում ձեր անձնական տվյալներն օրենքով դասված են սահմանափակ օգտագործման ենթակա տեղեկությունների շարքին, իսկ գործատուն առանձին չի ներկայացրել աշխատավարձի և հարկի պահանջվող տվյալները,
• նույն հաշվետու ժամանակահատվածի համար օգտվել եք ուսման վարձի փոխհատուցման նպատակով եկամտային հարկի հատուկ վերադարձից,
• հանգամանքների փոփոխությունից հետո առաջացել է առաջին հայտը բացառող պայման,
• բանկային հաշվեհամարը սխալ է, անվավեր է կամ ձեզ չի պատկանում,
• առկա է ավել վերադարձված գումար, և չեք տվել այն հետագա վերադարձվող գումարներից հաշվանցելու համաձայնությունը։

Մերժման դեպքում ՊԵԿ-ը պատճառի մասին պետք է ծանուցի երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Եթե փոխանցումը մերժել է բանկը, ճշտեք հաշվի տվյալները և ներկայացրեք նոր էլեկտրոնային դիմում։

Արագ ստուգման ցանկ, եթե պորտալը գումար չի ցույց տալիս

Եթե վերադարձվող գումար չի երևում կամ դիմումը չի հանձնվում, հերթով ստուգեք․

• ճի՞շտ հաշվետու եռամսյակն եք ընտրել,
• ամբողջությամբ վճարե՞լ են հայտարարագրված աշխատավարձային եկամտային հարկը բոլոր այն գործատուները, որոնց հարկը պետք է ներառվի վերադարձի հաշվարկում,
• ֆինանսական կազմակերպությունն ԱՔՌԱ-ի միջոցով ուղարկե՞լ է վերադարձման ենթակա տոկոսների տվյալը,
• բանկային հաշիվը ձեր անո՞ւնով է և գործո՞ղ է,
• փոխվե՞լ է վարկի, սեփականության, պայմանագրի կամ գույքի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն, որը չեք հայտնել,
• նույն ժամանակահատվածի համար արդեն օգտվե՞լ եք ուսման վարձի հատուկ վերադարձից,
• կա՞ ավել վերադարձված գումար, որի հաշվանցման կամ վերադարձման համար սպասվում է ձեր համաձայնությունը։

Վերադարձը սահմանափակվում է տվյալ եռամսյակի համար վճարված համապատասխան աշխատավարձային եկամտային հարկի, վերադարձման ենթակա վճարված հիփոթեքային տոկոսների՝ բացառությամբ սուբսիդավորմամբ վճարված տոկոսների, և օրենքով սահմանված եռամսյակային շեմի նվազագույն չափով։ Վարկառուի ու համավարկառուների ընդհանուր առավելագույն շեմը 2018 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ ստացված վարկերի համար եռամսյակում 1.5 մլն դրամ է, իսկ 2025 թվականի հունվարի 1-ին կամ դրանից հետո ստացված վարկերի համար՝ 750,000 դրամ։

Նախնական գումարը կարող եք գնահատել մեր եկամտային հարկի վերադարձի հաշվիչով, սակայն փաստացի վերադարձը որոշվում է պորտալի և ՊԵԿ-ի տվյալներով։

Պաշտոնական հղումներ

• «Անհատական հաշիվների տեղեկատվական պորտալ»
• ՊԵԿ-ի՝ հիփոթեքային վերադարձի քայլ առ քայլ ուղեցույց
• ՊԵԿ-ի պաշտոնական հայտերի ձևերը և ներկայացման կարգը
• ՀՀ հարկային օրենսգիրք՝ 160-րդ հոդված
• ՀՀ կառավարության N 1321-Ն որոշում՝ դիմելու և վերադարձի կարգ
• ՊԵԿ-ի պարզաբանումը 2025 թվականի շեմի և տարածքային փոփոխությունների մասին
• ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման բաժիններ
• Երևանի տարածագնահատման գոտիների պաշտոնական քարտեզներ
• Սահմանամերձ բնակավայրերի պաշտոնական ցանկ

Կարևոր նշում

Այս ուղեցույցը տեղեկատվական է և չի փոխարինում ՊԵԿ-ի անհատական որոշմանը կամ մասնագիտական հարկային խորհրդատվությանը։ Ոչ սովորական պայմանագրի, վերաֆինանսավորման, ժառանգության, համավարկառուների հատուկ պայմանավորվածության կամ սեփականության փոփոխության դեպքում մինչև վերադարձը հաշվի առնելը ՊԵԿ-ից ստացեք գրավոր պարզաբանում։